Gotowanie w kociołku węgierskim – przepisy i porady

2022-06-10
Gotowanie w kociołku węgierskim – przepisy i porady

Wywodzący się z Węgier kociołek ma długą historię, która zainteresuje nie tylko smakoszy. To nie przypadek, że pojemne naczynie pojawiło się właśnie u Madziarów – koczowniczy lud po całym dniu jazdy potrzebował dużej ilości szybkiej i łatwo dzielonej potrawy. Odpowiedzią były dania jednogarnkowe, do których przygotowania służył bogracz, szerzej znany pod nazwą kociołka węgierskiego. Pojemny garnek wiesza się nad ogniem lub paleniskiem, w czym pomaga półokrągły uchwyt. Warto zaznaczyć, że choć nazwa naczynia stała się synonimem najczęściej przygotowywanej w nim potrawy, to w bograczach można przygotować o wiele więcej niż samą zupę gulaszową. Spróbuj i odkryj zalety gotowania w kociołkach, z których najważniejszą jest fantastyczny, niepowtarzalny aromat, który łatwo uzyskasz w ogrodzie czy na kempingu.

Jaki kociołek węgierski wybrać?

Szukając kociołka, natkniesz się na modele żeliwne i naczynia zdobione emalią. Naczynie z żeliwa pozwala gotować szybciej i dłużej zachowywać wysoką temperatura. Drugą z wymienionych propozycji, czyli kociołki węgierskie emaliowane odznaczają się z kolei wyjątkową estetyką i są odporne na rdzę. Warstwa sproszkowanego szkła (emalia), która chroni stalowe naczynie, zapobiega również przypaleniom – ciepło jest rozkładane równomiernie. To jeden z powodów, dla których łatwo zadbać o pielęgnację emaliowanego kociołka, ponieważ resztek nie musisz wypalać ogniem. Istotne jest również to, że do mycia możesz stosować wszystkie rodzaje środków czyszczących.

Jeśli szukasz kociołków na stronie militarnego sklepu internetowego, koniecznie zwróć uwagę na rozmiar naczynia. Największe garnki o pojemności kilkunastu lub nawet ponad 20 litrów przydadzą się jedynie podczas wielorodzinnych zjazdów lub na przykład w czasie turniejów czy zlotów. Jeżeli ruszasz w głuszę z najbliższą rodziną lub z kilkoma przyjaciółmi, zabierz dziesięcio- lub sześciolitrowy kociołek węgierski emaliowany. Jeśli zaś wybierasz się na samotny bushcraft – postaw na model o pojemności 4 litrów. O ile nie zamierzasz improwizować, budując własną konstrukcję do podwieszania kociołka, zabierz ze sobą trójnóg. Regulując dołączony do kompletu łańcuch z hakiem, łatwo ustawisz wysokość garnka nad ogniskiem, zmieniając tym samym temperaturę wewnątrz naczynia.

Gulasz i halászlé – 2 przepisy na potrawy w kociołku

Na południe od Karpat panuje klimat zdecydowanie cieplejszy i odrobinę bardziej suchy niż w Polsce. Żyzne gleby Kotliny Panońskiej pozwalają na uprawę winogron, papryk i zbóż, a rzeki, a także Balaton i inne jeziora dostarczają wielu ryb, m.in. sandaczy, karpi, sumów, szczupaków i jesiotrów. Wszystkie wymienione wyżej skarby można wrzucić do kociołka węgierskiego – nawet, pod postacią wina, winogrona, a także ryby, chociaż kuchnia węgierska niekoniecznie się z nimi kojarzy. Jak przyrządzić kociołek węgierski na dwa klasyczne sposoby?

Przepis na gulasz w bograczu

Węgierskie danie pasterskie dopiero z czasem stało się narodowym przysmakiem naszych bratanków znad Balatonu. Ewolucja potrawy trwała długie wieki, a do uzyskania jej obecnie znanej formy potrzebna była papryka, którą trzeba było najpierw dostarczyć z Ameryki. Gulasz, zwany też pörkölt (co po węgiersku znaczy „przyrumieniony”), możesz ugotować w domu, ale najlepszy smak osiągnie dopiero w kociołku zawieszonym nad ogniem. Potrzebnych jest tylko kilka składników:

  1. Mięso (1 kg dla 4 bardzo głodnych osób)
  2. Wbrew powszechnej opinii gulasz można zrobić z każdego rodzaju mięsa, w tym także z ryby, z dziczyzny czy z kurczaka. Najbardziej klasyczne odmiany gulaszu to jednak sertéshúspörkölt i marhapörkölt. Tłumaczone z węgierskiego przedrostki oznaczają kolejno wieprzowinę i wołowinę. Szczególnie ostatni z wymienionych rodzajów mięsa dobrze jest wcześniej pokroić i zamarynować – w ten sposób szybciej zmięknie.

  3. Warzywa (4-6 papryk, 2 cebule, 2 puszki pomidorów, czosnek)
  4. Jeśli chcesz zadbać o ciekawszą kolorystykę, wybierz paprykę w różnych kolorach, ale ma to znaczenie jedynie estetyczne.

  5. Olej, przyprawy i wino (mielona papryka, sól, pieprz)
  6. Dobór przypraw to osobista sprawa, ale na pewno warto postawić na odrobinę pikantności, w której prym będzie wiodła ostra papryka wespół z czarnym pieprzem. Do wieprzowiny najlepiej wybrać wino białe, a do wołowiny – czerwone.

Przygotowanie gulaszu:

Po rozgrzaniu w kociołku oleju i przysmażeniu w nim posiekanej cebuli, wrzuć oczyszczoną i posiekaną paprykę i pokrojone w kostkę mięso. Po kilku minutach dodaj przyprawy i pomidory, a następnie gotuj, najlepiej pod pokrywką na kociołek. Od czasu do czasu mieszając, poczekaj, aż mięso będzie miękkie. Na koniec przychodzi czas na wino i ewentualne doprawienie – zdaj się na swój smak.

Halászlé – kociołek z zupą rybną

Jeśli gulasz w swojej najciekawszej odmianie tylko może być z rybą, to halászlé już być z nią musi. Tradycyjna zupa rybna Węgrów wywodzi się z rejonów położonych nad dwoma rzekami – nad Dunajem i nad Cisą. Do przygotowania halászlé w kociołku potrzebne Ci są:

  1. Ryba (tyle, aby uzyskać 1 kg filetu)
  2. Tradycyjnie do halászlé dodawany jest karp, ale tak naprawdę może to być każda ryba rzeczna, a z braku laku także pstrąg czy nawet dorsz. Przed gotowaniem rybę należy wypatroszyć, wyfiletować i pokroić.

  3. Bulion (1 litr rybnego lub warzywnego bulionu)
  4. Warzywa (4 cebule, 3 papryki, puszka pomidorów, czosnek)
  5. Do halászlé najlepsza będzie żółta cebula i ostra, wypestkowana papryka – chilli lub czereśniowa. Oczywiście, jeśli nie przepadasz za pikantnością, słodka odmiana też się nada. Łagodniejszy aromat i nutę kwaskowatości wprowadzą pomidory, które na gotowane w terenie wygodniej będzie zabrać w puszce. Wśród wersji halászlé pojawia się opcja z marchewką i z ziemniakami, które zapewnią więcej kalorii.

  6. Masło/smalec i przyprawy
  7. Tradycyjnie węgierska zupa rybna gotowana jest na smalcu, ale można też użyć masła lub oleju roślinnego. Przyprawy to przede wszystkim sypka papryka, liście laurowe, ziele angielskie, pieprz, sól i natka pietruszki.

Pierwszym krokiem do zrobienia halászlé jest usmażenie cebuli na tłuszczu, aż do zeszklenia i dodanie kilku ząbków czosnku. Następnie należy wrzucić paprykę i pomidory oraz dolać do węgierskiego kociołka bulion. Po kilkunastominutowym gotowaniu czas na rybę i przyprawy – przede wszystkim sypką paprykę, liście laurowe, ziele angielskie, pieprz, sól i natkę pietruszki. Po kwadransie danie powinno być gotowe!

Nad ogniskiem możesz nie tylko gotować, ale też smażyć. Zawieszana na łańcuchu patelnia węgierska pozwala łatwo przyrządzać mięsa czy też ryby. Jej powierzchnia, podobnie jak proponowanego kociołka, jest emaliowana, a sama konstrukcja była wzorowana na wyposażeniu armii węgierskiej. Innym wyborem jest patelnia do smażenia na ognisku, która ma rączkę na tyle długą, że dystansuje trzymającą ją rękę, aby znajdowała się ona z daleka od żaru.

Autor: Tomasz Świgoń

Pokaż więcej wpisów z Czerwiec 2022

Dbamy o Twoją prywatność

Nasz Sklep wraz z Zaufanymi Partnerami przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie np. IP Twojego urządzenia oraz informacje zapisywane za pomocą technologii służących do ich śledzenia i przechowywania, takich jak pliki cookies, sygnalizatory www lub innych podobnych technologii.

Pliki cookies wykorzystywane są w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności, a także w celach analitycznych, marketingowych, oraz aby dostosować treści do Twoich preferencji i zainteresowań w tym także do wyświetlania spersonalizowanych treści (reklamowych) oraz do poprawnego działania strony internetowej. Warunki przechowywania lub dostępu do cookie możesz określić w Twojej przeglądarce.

Klikając „ZGADZAM SIĘ, CHCĘ PRZEJŚĆ DO STRONY” wyrażasz zgodę na stosowanie ciasteczek zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki oraz na dostosowanie treści na stronie naszego Sklepu do Twoich preferencji, a także w celach statystycznych i marketingowych, w tym do wyświetlania spersonalizowanych treści (reklamowych). Zgodę możesz wycofać w dowolnym momencie poprzez usunięcie plików cookies z przeglądarki z danego urządzenia końcowego.

Jeżeli klikniesz „NIE WYRAŻAM ZGODY” - nie będzie możliwe wejście na stronę Sklepu.

NIE WYRAŻAM ZGODY
ZGADZAM SIĘ, CHCĘ PRZEJŚĆ DO STRONY
pixel