Orientuj się! Wyznaczanie kierunku północy

2019-03-22
Orientuj się! Wyznaczanie kierunku północy

W czasach wszechobecnego Internetu i nawigacji ludzie coraz mniej zwracają uwagę na samodzielne orientowanie się w terenie. Może przytrafić się sytuacja, w której będziemy zmuszeni do określenia swojego położenia bez nowoczesnych urządzeń lub kompasu, być może w nocy. Aby szybko tego dokonać, należy opanować kilka umiejętności i dostosować swoje działania do panujących warunków.

Jedną z metod jest określanie kierunków stron świata w sposób, w który do orientacji wykorzystujemy ciała niebieskie – w dzień Słońce, a w nocy pozostałe gwiazdy. Wszystko pod warunkiem ich dobrej widoczności.

Podstawową techniką wyznaczania kierunku północy jest ZEGAREK analogowy. Jeśli jesteśmy pewni, że zegarek wskazuje poprawną godzinę, należy tak go obrócić, aby wskazówka godzinowa skierowana była w stronę słońca. W ten sposób możemy otrzymać kierunek północy, wyznaczając połowę kąta zawartego między godziną 12.00 a wskazówką godzinową.

Należy pamiętać o porze, w jakiej wyznaczamy kierunki. Przed południem kierunek północy wyznaczymy z kąta znajdującego się po prawej od cyfry 12, natomiast po południu z kąta po lewej. Metoda ta sprawdza się na półkuli północnej. Na półkuli południowej na słońce wystarczy skierować godzinę 12 i postępować analogicznie.

W sytuacji, gdy nie posiadamy zegarka, północ możemy wyznaczyć za pomocą patyka, bądź innego przedmiotu wbitego w ziemię (rzucającego cień). Koniec cienia zaznaczamy kamykiem lub rysujemy w tym miejscu krzyżyk. Odczekujemy 10-20 minut – w tym czasie cień przesunie się, ponownie oznaczamy jego koniec. Linia łącząca oba punkty wskazuje położenie wschód-zachód. Teraz stajemy tyłem do linii, lewą nogą przy punkcie zachodnim, prawą przy wschodnim. W ten sposób stoimy twarzą w kierunku północy.

Czasami może dojść do sytuacji, w której zgubimy się w nocy, wtedy z pomocą mogą przyjść nam gwiazdy (te na niebie). Gdy znajdujemy się na półkuli północnej, wystarczy zlokalizować na niebie Gwiazdę Polarną – ostatnią w konstelacji Małej Niedźwiedzicy. Pomocny w znalezieniu Gwiazdy Polarnej może okazać się Wielki Wóz. Dwie ostatnie gwiazdy tworzą linię prostą w kierunku poszukiwanej gwiazdy. Natomiast na półkuli południowej należy posłużyć się Konstelacją Krzyża Południa, składającą się z pięciu gwiazd. Cztery, najjaśniejsze tworzą krzyż. Dwie gwiazdy wskazujące dłuższą oś krzyża należy przedłużyć o pięć odcinków jej długości, a następnie poprowadzić linię prostopadłą do osi ziemi wskazującą kierunek południa.

Istnieją również inne metody orientowania kierunków świata za pomocą przedmiotów terenowych. Są to między innymi:

  • mech – rośnie od strony północy kamienia lub drzewa, po wilgotniejszej i bardziej zacienionej stornie (metoda mało skuteczna w lesie gdzie drzewa rzucają mnóstwo cienia),
  • wolno stojące drzewo – jego gałęzie rozrastają się mocniej w kierunku południa,
  • mrowisko – oparte o drzewo, zwykle stworzone od południowej strony pnia, bardziej spadziste w kierunku północy,
  • kora drzewa – zdecydowanie bardziej rozwinięta od strony południa.

Umiejętność odnalezienia kierunku północy w sytuacji kryzysowej jest kluczowa. Dzięki temu możemy uratować siebie oraz współtowarzyszy wyprawy. Jeśli smartfon lub GPS zawiodą, zdaj się na siebie!

Autorka: Marta Król

Pokaż więcej wpisów z Marzec 2019
Przeczytaj pozostałe artykuły
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij